İnsan ve Toplum Bilimleri
 
Dersin Adı Kodu Yarıyılı ECTS Kredisi Kredisi Teorik 3
Uygulama 0
Bilim Felsefesi 9992030 1-2 3 3 Laboratuvar (Saat/Hafta) 0
Dersin Dili Türkçe
Dersin Türü Seçimli
Ders Verme Aracı Yok
Dersin Koordinatörü Ayşegül Baykan
Dersin İçeriği Modern bilimin içerik ve yöntem sorunlarına geçmeden önce, bilim ve felsefenin ilk uygarlıklardan bu yana, ele aldıkları konular ve kullandıkları yöntemler bakımından nasıl bir değişimden geçtiği anlatılmaktadır. Bu değişim, ilk bilimcilerden başlayarak, Aristoteles, Descartes, Kant ve Newton gibi büyük filozofların ve bilim insanlarının düşünceleri çerçevesinde anlatılmaktadır. Daha sonra bilim felsefesinin ana konusunu oluşturan modern bilimin yöntem sorunu, sırasıyla Yalın Tümevarımcılık, Popper’ın Yanlışlamacılık kuramı, Lakatos’un Araştırma Programları kuramı ve Kuhn’un Paradigmalar kuramı çerçevesinde ele alınmaktadır. Modern bilimin doğrudan olmasa dahi, dolaylı olarak yarattığı sosyal, politik ve ekonomik sorunlar ve modern bilimin diğer bilme biçimleriyle (felsefe, din, sanat, vs) ilişkisi Feyerabend’in görüşleri çerçevesinde sunulmaktadır. Modern bilimin sadece doğa bilimlerinden ibaret olmadığı, sosyal bilimlerin varlığı ve tarihsel gelişimi Gulbenkian Komisyonu’nun 1995 yılında yayınlanan “Sosyal Bilimleri Açın” adlı raporuna bağlı olarak anlatılmaktadır.
Dersin Amaçları
  1. Bilimin, felsefenin ve bilim felsefesinin ne olduğu ve ne olmadığına ilişkin belirli bir kavrayış geliştirmek.
  2. Felsefi düşünme biçimini öğretmek.
  3. Temel felsefi tartışmaları öğretmek.
  4. Modern bilime kadar gelen süreç içersinde insanların dünyayı anlama yolunda geliştirdikleri bilgileri ve yöntemleri öğretmek.
  5. Modern bilimin içerik ve yöntem sorunlarını tartışarak, öğrencilerin modern bilim konusunda derinlemesine bilgi edinmesini sağlamak.
  6. Modern bilimin doğrudan olmasa dahi, dolaylı olarak yarattığı sosyal, politik ve ekonomik sorunlardan öğrencileri haberdar etmek ve modern bilimin diğer bilme biçimleriyle (felsefe, din, sanat, vs) ilişkisi konusunda eleştirel düşünmeyi sağlamak.
  7. Modern bilimin sadece doğa bilimlerinden ibaret olmadığını, sosyal bilimlerin varlığını ve tarihsel gelişimini anlatarak, sosyal bilimlerin temel tartışmalarını ve sosyal bilimler konusundaki temel tartışmaları öğretmek. Böylece fen bilimleri ve mühendislik alanlarında eğitim alan öğrencilerin, kendi alanlarının sosyal bilimlerle bağlantılarını göstermek ve sosyal bilimlere dair önyargılardan kurtulmalarını sağlamak.
Dersin Çıktıları
(Bölüm Çıktıları esas alınarak öğrenciye dersin kazandıracağı  bilgi ve beceriler)
  1. Eleştirel düşünme
  2. Araştırma
  3. Alternatif görüşleri dinleme ve diyalog oluşturma yoluyla iletişim kurma
  4. Bilgi edinme sürecine etken olarak katılma
  5. Temel okuma ve yazma becerilerini geliştirme.
Dersin Kitapları / Notları
  1. Farklı kaynaklardan ders için oluşturulmuş bir okuma demeti.
Yararlanılacak Diğer Kaynaklar
  1. Cassirer,Ernst. Kant’ın Yaşamı ve Öğretisi
  2. Chalmers,Alan. Bilim Dedikleri
  3. Christianson,Gale E. Isaac Newton
  4. Conford, F.MacDonald. Socrates’ten Önce ve Sonra
  5. Feyerabend,Paul. Özgür Bir Toplumda Bilim
  6. Grafton,Anthony. Yeni Dünyalar, Eski Metinler
  7. Gulbenkian Komisyonu. Sosyal Bilimleri Açın
  8. Heidegger,Martin. Tekniğe İlişkin Soruşturma
  9. King,Jerry P. Matematik Sanatı
  10. Le Goff,Jacques. Ortaçağda Entelektüeller
  11. Magee,Bryan. Yeni Düşün Adamları
  12. Magee,Bryan. Büyük Filozoflar
  13. Musgrave,Alan. Sağduyu, Bilim ve Kuşkuculuk
  14. Özlem,Doğan. Bilim Felsefesi Ders Notları
  15. Ströker,Elisabeth. Bilim Kuramına Giriş
  16. Tepe, Harun. Felsefede Doğruluk ya da Hakikat
Ön Koşul Dersleri Yok
Ön Koşul Konuları Yok
Ödev ve Projeler İkinci ara sınavın % 30’luk kısmı, dönem içinde hazırlanan iki ödevden oluşmaktadır.
Laboratuvar Deneyleri Yok
Bilgisayar Kullanımı Yok
Diğer Uygulamalar Yok
Başarı Değerlendirme Sistemi
Adedi Etki Oranı,%
Ara Sınavlar 2 % 60
Kısa Sınavlar Yok Yok
Ödevler 2 İkinci ara sınavın %30’u.
Projeler Yok Yok
Dönem Ödevi Yok Yok
Laboratuvar Yok Yok
Diğer Yok Yok
Final Sınavı 1 % 40
Ders Gruplarına Göre Ders Kredisinin Dağılımı,% Temel Bilimler (TB) % Yok
Temel Müh. ve Meslek Dersleri (TM) % Yok
Meslek Dersleri (MD) % Yok
Sosyal ve Beşeri Bilimler (SB) % Yok

HAFTALIK DERS PLANI
Hafta Konular
1 Tanışma; dersin tanıtımı; ders programının açıklanması
2 Bilim ve Felsefe; İlk Uygarlıklarda Düşünüş Biçimi; Miletli Filozoflar: Thales, Anaksimandros, Anaksimenes
3 Aristoteles Bilimi; Ortaçağ’da Bilim; Francis Bacon
4 Epistemoloji: Bilgi Felsefesi; Bilgi Nedir?; Bilgi Kuramları: Descartes, Kant
5 Newton ve Bilim Devrimi; Yalın Tümevarımcılık
6 I. Ara Sınav
7 Popper ve Yanlışlamacılık Kuramı
8 Lakatos ve Araştırma Programları; Kuhn ve Paradigmalar
9 Pozitivizm; Mantıkçı Pozitivizm
10 II. Ara Sınav
11 Eleştirel Teori ve Frankfurt Okulu
12 Feyerabend ve Epistemolojik Anarşizm
13 Sosyal Bilimleri Açın; Sosyal Bilimlerin Tarihsel Kuruluşu
14 Sosyal Bilimleri Açın; Sosyal Bilimler İçinde Yapılagelen Tartışmalar
15 Genel tekrar

Düzenleyenler Öğretim Görevlisi Özge Özaydın Tarih 28.12.06