Toplumsal Yapılar ve Tarihsel Dönüşümler

Dersin Adı Kodu Yarıyılı ECTS Kredisi Kredisi Teorik 3 Uygulama 0 Toplumsal Yapılar ve Tarihsel Dönüşümler 9981020 1-2 3 3 Laboratuvar (Saat/Hafta) 0

Dersin Dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Ders Verme Aracı Yok Dersin Koordinatörü Ayşegül Baykan Dersin İçeriği Günümüz toplumsal yapısı içinde çokça kullanılan kavramların – modern, global, evrensel, liberalizm, sekülerizm, ulus-devlet gibi – tarihsel ve bölgelere göre ortaya çıkışları, değişimleri, bunların öngördüğü yapıların tezatlıkları ve toplumlarda yarattığı sorunları birbiri ile ilişkili olarak eleştirici ve analitik bir yaklaşımla anlamak ve sorgulamak için gerekli alt yapının asgari düzeyde sağlanması. Örneğin, modern toplum ne zaman, nasıl ve neden oluştu, bu oluşumlar hangi süreçlerden geçti? Özellikle çok nedenselli modeller kullanarak, dört değik sürecin (siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel) belli noktalarda nasıl kesiştiğine bakılarak yapılan analiz ağırlıklı olması öngörülmektedir. Bu yönde bilginin sorgulanması, etkilerinin araştırılması ve etkin olarak yeniliklere nasıl biçim verileceğinin ortaya konulması bekleniyor. Dersin Amaçları Öğrencilerin, küresel anlamda, kültürel, siyasi ve ekonomik süreçlerin tarihi, içeriği, felsefesi ve yöntemleri hakkında donanımlı olmalarını sağlamak ve kuram ve kavramlardan haberdar etmek. Küresel anlamda, farklı kurumların varlığından, işlevlerinden ve değişim süreçlerinden haberdar olabilmeleri ve gerektiğinde bunların arasından kendi yaşam ve uzmanlık alanlarına gerekli bulduklarını entegre edebilme becerilerini sağlamak. Toplumdaki değişimler üzerine bir öngörü becerisi edinebilmelerini sağlamak ve değişimlere hızla adapte olma yeteneklerini edinmelerini sağlamak. Dersin Çıktıları (Bölüm Çıktıları esas alınarak öğrenciye dersin kazandıracağı  bilgi ve beceriler) Eleştirel düşünme Araştırma Alternatif görüşleri dinleme ve diyalog oluşturma yoluyla iletişim kurma Bilgi edinme sürecine etken olarak katılma Temel okuma ve yazma becerilerini geliştirme. Dersin Kitapları / Notları Farklı kaynaklardan ders için oluşturulmuş bir okuma demeti. Yararlanılacak Diğer Kaynaklar

Ön Koşul Dersleri Yok Ön Koşul Konuları Yok Ödev ve Projeler Yok Laboratuvar Deneyleri Yok Bilgisayar Kullanımı Yok Diğer Uygulamalar Yok

Başarı Değerlendirme Sistemi Adedi Etki Oranı,% Ara Sınavlar 2 % 60 Kısa Sınavlar Yok Yok Ödevler Yok   Projeler Yok Yok Dönem Ödevi Yok Yok Laboratuvar Yok Yok Diğer Yok Yok Final Sınavı 1 % 40

Ders Gruplarına Göre Ders Kredisinin Dağılımı,% Temel Bilimler (TB) % Yok Temel Müh. ve Meslek Dersleri (TM) % Yok Meslek Dersleri (MD) % Yok Sosyal ve Beşeri Bilimler (SB) % Yok

HAFTALIK DERS PLANI

Hafta Konular 1 Kanuni devri Osmanlının keşifler sürecine katılamamasının nedenleri ve sonuçları 2 16. ve 17. y.y.da ticari sermaye birikim dinamiğinin Avrupa’da oluşturduğu siyasi, kültürel ve sosyal doku. 3 Aydınlanma devrinin sunduğu fikirlerin ekonomi-bilim-teknoloji boyutlarının hangi şartlarda endüstrileşmeyi ve kolonyel sistemleri yarattığı sorgulanacak. 4 Bu süreçlerin kendi iç güç dengelerindeki patlamaların toplumsal süreçlerin boyutlarını nasıl belirlediği incelenecek. Örneğin, insan, sınıf, yönetim, meşruiyet çatışmaları. 5 Siyasi, kültürel ve sosyal açılardan, liberalizm ve/veya devrimlere yol açan temellerin oluştma neden ve biçimleri tartışılacak. 6 I. Ara Sınav 7 Yirminci yüzyıl başında Türkiye’nin ve diğer üçüncü dünya devletlerinin durumu, merkez-çevre ilişkileri ve teorileri. 8 Türkiye’de tek partili dönem, anayasa, ekonomi ve toplumsal değişim. 9 İkinci Dünya Savaşı sonrası Türkiye’nin dış dünya ile ilişkileri, Marshall Planı, kır ve kent dinamikleri, göçler, demografik yapı. 10 II. Ara Sınav 11 1960 devrimi, anayasa değişikliği, (Fordist) sanayileşme biçim ve süreçleri, kentleşme. 12 1980 sonrası Türkiye, liberalizme geçiş, sektörler arası dengelerin değişmesi ve sonuçları. 13 Küreselleşme teorileri. 14 Yeni teknolojiler ve üretim biçimleri (post-Fordist), global sermaye ekonomisinin yayılması. 15 Yeni oluşumlar, gelişimler, örneğin çevrecilik, sürdürülebilir büyüme arayışları, kadın ve azınlık haklarının küreselleşmesi.

Düzenleyenler Prof. Dr. Ayşegül Baykan Tarih 2002